Hoeveel MKB-bedrijven gebruiken AI en wat levert het op? Een overzicht van de actuele cijfers over adoptie, rendement en tijdsbesparing, met bronnen van het CBS, Eurostat, McKinsey en de Federal Reserve.
Plan een kennismaking →In 2025 gebruikte 29,8 procent van het Nederlandse MKB (10-249 werknemers) AI-technologie, blijkt uit cijfers van het CBS. Bedrijven die generatieve AI inzetten halen er volgens McKinsey gemiddeld 3,70 dollar rendement uit per geïnvesteerde dollar, en gebruikers besparen volgens de Federal Reserve gemiddeld 5,4 procent van hun werkuren. De winst is het grootst wanneer AI op de eigen processen is afgestemd in plaats van losjes ernaast draait.
AI is in een paar jaar van experiment naar standaardgereedschap gegaan. De adoptiecijfers laten een duidelijke lijn zien: hoe groter het bedrijf, hoe vaker AI al onderdeel is van het werk. Maar ook het kleinere MKB haalt razendsnel in.
van het Nederlandse MKB met 10 tot 249 werknemers gebruikte in 2025 AI-technologie. Bij grootbedrijven (250+) was dat 66,2 procent en bij microbedrijven (2-9 werknemers) 13,8 procent.
Bron: CBS, “Gebruik kunstmatige intelligentie (AI) door bedrijven neemt toe” (september 2025)van alle Europese bedrijven met 10 of meer werknemers gebruikte in 2025 AI, een stijging van 6,5 procentpunt ten opzichte van 13,5 procent in 2024. Het Nederlandse MKB loopt daarmee voor op het Europese gemiddelde.
Bron: Eurostat, “20% of EU enterprises use AI technologies” (december 2025)De kern: AI-adoptie is geen niche meer. Bijna drie op de tien MKB-bedrijven in Nederland werken er al mee, en de groei zit vooral bij kleinere bedrijven die snel opschalen. Wie nu nog wacht, kijkt straks tegen een achterstand aan in plaats van een voorsprong.
Adoptie zegt nog niets over rendement. De belangrijkste vraag voor elke MKB-ondernemer is: wat krijg ik terug voor wat ik erin steek? Het grootschalige onderzoek van McKinsey geeft daar harde getallen bij.
is het gemiddelde rendement dat organisaties behalen op hun investering in generatieve AI. De best presterende bedrijven halen er meer dan 10,30 dollar per geïnvesteerde dollar uit, bijna drie keer het gemiddelde.
Bron: McKinsey, “The state of AI” / “Gen AI’s ROI” (2025)van de leidinggevenden rapporteert al in het eerste jaar een positieve ROI op AI. Tegelijk haalt slechts een kleine groep substantiële winst op bedrijfsniveau, wat laat zien dat de uitvoering bepalend is.
Bron: McKinsey, “The state of AI” (2025)Het verschil tussen het gemiddelde en de koplopers is veelzeggend. Hetzelfde gereedschap levert de een 3,70 dollar en de ander 10,30 dollar per dollar op. Dat verschil zit niet in de techniek, maar in hoe goed AI is verweven met echte processen, data en systemen. Een losse chatbot naast het werk levert weinig; AI die werk overneemt levert een meetbaar rendement. Lees meer over hoe je dat berekent in onze gids over de ROI van AI-automatisering.
Rendement begint bij teruggewonnen tijd. Elk uur dat AI overneemt, is een uur dat je team aan klanten, omzet of groei kan besteden. Onderzoek van de Federal Reserve Bank of St. Louis zet hier concrete cijfers op.
besparen gebruikers van generatieve AI gemiddeld, ongeveer 2,2 uur per week bij een werkweek van 40 uur. Dagelijkse gebruikers besparen vaak vier uur of meer per week.
Bron: Federal Reserve Bank of St. Louis, “Generative AI, Productivity and the Future of Work” (2025)Het patroon is helder: hoe structureler AI in het werk verweven zit, hoe groter de tijdwinst. Wie AI af en toe gebruikt, bespaart iets; wie het dagelijks laat meedraaien in offertes, opvolging en administratie, wint een halve werkdag per week terug. Voor het MKB is dat het kantelpunt waarop AI van leuk experiment naar serieuze hefboom gaat.
De cijfers vertalen zich verrassend direct naar de praktijk. Bijna 30 procent van het MKB werkt al met AI, het gemiddelde rendement ligt boven de inzet, en gebruikers winnen uren per week terug. Maar de spreiding tussen het gemiddelde en de koplopers laat zien waar het echt om draait: niet of je AI gebruikt, maar hoe goed het op je eigen werk aansluit.
Voor een doorsnee MKB-bedrijf zit de grootste winst in repetitief, tijdrovend werk: offertes opstellen, leads opvolgen, mail en administratie afhandelen en planning regelen. Dat zijn precies de taken die elke week veel uren kosten en die AI grotendeels kan overnemen. Wil je weten hoe dat er voor jouw situatie uitziet? Lees onze praktische gids over AI-automatisering voor het MKB.
Bij Rawrr Media bouwen we geen standaard chatbot, maar maatwerk AI die meetbaar werk overneemt. We beginnen bij het proces dat de meeste tijd kost, koppelen AI aan je bestaande systemen en rekenen vooraf voor wat het realistisch oplevert. Bekijk onze AI-automatisering of laat een AI-agent op maat bouwen die het werk zelf afhandelt. Meer weten over de aanpak? Lees over ons werk als AI-bureau of bekijk direct de prijzen en pakketten.
van het Nederlandse MKB (10-249 wn.) gebruikte AI in 2025 (CBS)
gemiddeld rendement per geïnvesteerde dollar in generatieve AI (McKinsey)
tijdsbesparing per week per gebruiker, 5,4% van de werkuren (Federal Reserve St. Louis)
Volgens het CBS gebruikte in 2025 29,8 procent van het Nederlandse MKB met 10 tot 249 werknemers AI-technologie. Bij microbedrijven (2-9 werknemers) lag dat op 13,8 procent en bij grootbedrijven (250+ werknemers) op 66,2 procent. Het gebruik neemt ieder jaar toe, vooral bij kleinere bedrijven.
Volgens McKinsey behalen organisaties die generatieve AI inzetten gemiddeld 3,70 dollar rendement per geïnvesteerde dollar. De best presterende bedrijven halen er meer dan 10,30 dollar per dollar uit. 74 procent van de leidinggevenden rapporteert al in het eerste jaar een positieve ROI. Het rendement hangt sterk af van hoe goed AI op het bedrijf is afgestemd.
Onderzoek van de Federal Reserve Bank of St. Louis laat zien dat gebruikers van generatieve AI gemiddeld 5,4 procent van hun werkuren besparen, ongeveer 2,2 uur per week bij een werkweek van 40 uur. Dagelijkse gebruikers besparen vaak vier uur of meer per week. De winst is dus groter naarmate AI structureler in het werk is verweven.
Het Nederlandse MKB loopt voorop binnen Europa. Eurostat meldt dat in 2025 gemiddeld 20 procent van de Europese bedrijven met 10 of meer werknemers AI gebruikte, terwijl het Nederlandse MKB op 29,8 procent zat. De voorsprong zit vooral bij de kleinere bedrijven die AI sneller adopteren dan het Europese gemiddelde.
McKinsey signaleert dat hoewel 88 procent van de organisaties AI gebruikt, slechts een kleine groep er substantiële winst uit haalt op bedrijfsniveau. Het verschil zit niet in de techniek, maar in de aansluiting op echte processen, data en systemen. Bedrijven die AI losjes naast hun werk laten draaien zien weinig effect; bedrijven die het werk laten overnemen zien een meetbaar rendement.
Voor het MKB zit de grootste winst in het automatiseren van repetitief, tijdrovend werk: offertes opstellen, leads opvolgen, mail en administratie afhandelen en planning regelen. Dit zijn taken die elke week veel uren kosten en die AI grotendeels kan overnemen. Daar zit de directe vertaling van de cijfers naar tijds- en kostenbesparing.
Plan een vrijblijvende kennismaking. We kijken samen waar de tijdwinst zit en rekenen vooraf voor wat een traject realistisch oplevert in Nederland en België.
Plan een kennismaking →