Hoeveel MKB-bedrijven gebruiken AI en wat levert het op? Een overzicht van de actuele cijfers over adoptie, rendement en tijdsbesparing, met bronnen van het CBS, Eurostat, IDC, McKinsey en de Federal Reserve.
Plan een kennismaking →In 2025 gebruikte 27 procent van de Nederlandse bedrijven met 10 tot 50 werkzame personen AI-technologie, en 45 procent van de bedrijven met 50 tot 250, blijkt uit cijfers van het CBS. Bedrijven die generatieve AI inzetten halen er volgens IDC gemiddeld 3,70 dollar rendement uit per geïnvesteerde dollar, en gebruikers besparen volgens de Federal Reserve gemiddeld 5,4 procent van hun werkuren. De winst is het grootst wanneer AI op de eigen processen is afgestemd in plaats van losjes ernaast draait.
AI is in een paar jaar van experiment naar standaardgereedschap gegaan. De adoptiecijfers laten een duidelijke lijn zien: hoe groter het bedrijf, hoe vaker AI al onderdeel is van het werk. Maar ook het kleinere MKB haalt razendsnel in.
van de Nederlandse bedrijven met 10 tot 50 werkzame personen gebruikte in 2025 AI-technologie. Bij 50 tot 250 werkzame personen was dat 45 procent en bij 250 of meer 66 procent. Over alle bedrijven met twee of meer werkzame personen samen komt het CBS op 17 procent, een op de zes, en dat is een verdubbeling in twee jaar.
Bron: CBS, “Bedrijven gebruiken AI vaakst voor marketing of verkoop” (december 2025)van alle Europese bedrijven met 10 of meer werknemers gebruikte in 2025 AI, een stijging van 6,5 procentpunt ten opzichte van 13,5 procent in 2024. Nederland ligt daar met 27 procent (10-50 werkzame personen) en 45 procent (50-250) boven.
Bron: Eurostat, “20% of EU enterprises use AI technologies” (december 2025)De kern: AI-adoptie is geen niche meer. Ruim een kwart van de bedrijven met tien of meer mensen werkt er al mee, bij de grotere MKB-bedrijven bijna de helft, en de groei zit vooral bij de kleinere bedrijven die snel opschalen. Wie nu nog wacht, kijkt straks tegen een achterstand aan in plaats van een voorsprong.
Adoptie zegt nog niets over rendement. De belangrijkste vraag voor elke MKB-ondernemer is: wat krijg ik terug voor wat ik erin steek? Twee grote onderzoeken geven daar getallen bij: dat van IDC over het rendement per geïnvesteerde euro, en dat van McKinsey over wat daar op bedrijfsniveau van terechtkomt.
is het gemiddelde rendement dat organisaties behalen op hun investering in generatieve AI. De best presterende bedrijven halen er ruim 10 dollar per geïnvesteerde dollar uit, bijna drie keer het gemiddelde.
Bron: IDC, in opdracht van Microsoft, “The Business Opportunity of AI”van de organisaties ziet enige winstimpact (EBIT) van AI, terwijl slechts 6 procent er meer dan vijf procent van de winst uit haalt. Bijna iedereen gebruikt inmiddels AI; een kleine groep verdient er echt aan. Dat verschil zit in de uitvoering, niet in de techniek.
Bron: McKinsey, “The state of AI” (2025)Het verschil tussen het gemiddelde en de koplopers is veelzeggend. Hetzelfde gereedschap levert de een 3,70 dollar en de ander ruim 10 dollar per dollar op. Dat verschil zit niet in de techniek, maar in hoe goed AI is verweven met echte processen, data en systemen. Een losse chatbot naast het werk levert weinig; AI die werk overneemt levert een meetbaar rendement. Lees meer over hoe je dat berekent in onze gids over de ROI van AI-automatisering.
Rendement begint bij teruggewonnen tijd. Elk uur dat AI overneemt, is een uur dat je team aan klanten, omzet of groei kan besteden. Onderzoek van de Federal Reserve Bank of St. Louis zet hier concrete cijfers op.
besparen gebruikers van generatieve AI gemiddeld, ongeveer 2,2 uur per week bij een werkweek van 40 uur. Dagelijkse gebruikers besparen vaak vier uur of meer per week.
Bron: Federal Reserve Bank of St. Louis, “Generative AI, Productivity and the Future of Work” (2025)Het patroon is helder: hoe structureler AI in het werk verweven zit, hoe groter de tijdwinst. Wie AI af en toe gebruikt, bespaart iets; wie het dagelijks laat meedraaien in offertes, opvolging en administratie, wint een halve werkdag per week terug. Voor het MKB is dat het kantelpunt waarop AI van leuk experiment naar serieuze hefboom gaat.
De cijfers vertalen zich verrassend direct naar de praktijk. Ruim een kwart van de bedrijven met tien of meer mensen werkt al met AI, het gemiddelde rendement ligt boven de inzet, en gebruikers winnen uren per week terug. Maar de spreiding tussen het gemiddelde en de koplopers laat zien waar het echt om draait: niet of je AI gebruikt, maar hoe goed het op je eigen werk aansluit.
Voor een doorsnee MKB-bedrijf zit de grootste winst in repetitief, tijdrovend werk: offertes opstellen, leads opvolgen, mail en administratie afhandelen en planning regelen. Dat zijn precies de taken die elke week veel uren kosten en die AI grotendeels kan overnemen. Wil je weten hoe dat er voor jouw situatie uitziet? Lees onze praktische gids over AI-automatisering voor het MKB.
Bij Rawrr Media bouwen we geen standaard chatbot, maar maatwerk AI die meetbaar werk overneemt. We beginnen bij het proces dat de meeste tijd kost, koppelen AI aan je bestaande systemen en rekenen vooraf voor wat het realistisch oplevert. Bekijk onze AI-automatisering of laat een AI-agent op maat bouwen die het werk zelf afhandelt. Meer weten over de aanpak? Lees over ons werk als AI-bureau of bekijk direct de prijzen en pakketten.
van de bedrijven met 10 tot 50 werkzame personen gebruikte AI in 2025 (CBS)
gemiddeld rendement per geïnvesteerde dollar in generatieve AI (IDC)
tijdsbesparing per week per gebruiker, 5,4% van de werkuren (Federal Reserve St. Louis)
Volgens het CBS gebruikte in 2025 27 procent van de Nederlandse bedrijven met 10 tot 50 werkzame personen AI-technologie. Bij 50 tot 250 werkzame personen was dat 45 procent en bij 250 of meer 66 procent. Over alle bedrijven met twee of meer werkzame personen komt het CBS op 17 procent, een op de zes, wat een verdubbeling is in twee jaar.
Uit onderzoek van IDC, in opdracht van Microsoft, blijkt dat organisaties die generatieve AI inzetten gemiddeld 3,70 dollar rendement halen per geïnvesteerde dollar. De best presterende bedrijven halen er ruim 10 dollar per dollar uit. McKinsey laat daarbij zien dat 37 procent van de organisaties enige winstimpact van AI ziet en slechts 6 procent er meer dan vijf procent van de winst uit haalt. Het rendement hangt dus sterk af van hoe goed AI op het bedrijf is afgestemd.
Onderzoek van de Federal Reserve Bank of St. Louis laat zien dat gebruikers van generatieve AI gemiddeld 5,4 procent van hun werkuren besparen, ongeveer 2,2 uur per week bij een werkweek van 40 uur. Dat is een gemiddelde over alle gebruikers; wie AI structureel in het dagelijkse werk verweeft, wint doorgaans meer terug.
Nederland loopt voor op het Europese gemiddelde. Eurostat meldt dat in 2025 20,0 procent van de Europese bedrijven met 10 of meer werknemers AI gebruikte, tegen 13,5 procent in 2024. Het CBS komt voor Nederlandse bedrijven met 10 tot 50 werkzame personen op 27 procent en voor 50 tot 250 op 45 procent, allebei boven dat Europese gemiddelde.
McKinsey signaleert dat hoewel 88 procent van de organisaties AI gebruikt, slechts een kleine groep er substantiële winst uit haalt op bedrijfsniveau. Het verschil zit niet in de techniek, maar in de aansluiting op echte processen, data en systemen. Bedrijven die AI losjes naast hun werk laten draaien zien weinig effect; bedrijven die het werk laten overnemen zien een meetbaar rendement.
Voor het MKB zit de grootste winst in het automatiseren van repetitief, tijdrovend werk: offertes opstellen, leads opvolgen, mail en administratie afhandelen en planning regelen. Dit zijn taken die elke week veel uren kosten en die AI grotendeels kan overnemen. Daar zit de directe vertaling van de cijfers naar tijds- en kostenbesparing.
Plan een vrijblijvende kennismaking. We kijken samen waar de tijdwinst zit en rekenen vooraf voor wat een traject realistisch oplevert in Nederland en België.
Plan een kennismaking →